ΜΝΗΜΟΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΣΗ ΣΤΑ ΓΡΑΦΕΙΑ,

ΜΠΟΥΛΝΤΟΖΕΣ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΑ

Αυλιώτικη Κεφάλα: δεκαπέντε ημέρες μετά, ούτε μία απάντηση

Πριν από δεκαπέντε ημέρες δημοσιοποίησα την καταστροφή του πρινοδάσους της Αυλιώτικης Κεφάλας, δίπλα στο νέο αεροδρόμιο. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου ζήτησε κι εκείνος δημόσια εξηγήσεις.

Από τότε, σιωπή. Καμία απάντηση από την εταιρεία, καμία από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καμία από όσους ανακοίνωσαν με τόση επισημότητα συνεργασίες για την προστασία της κρητικής φύσης. Τα ερωτήματα παραμένουν, και η σιωπή τα κάνει πιο επιτακτικά.

Ο Δήμος στο σκοτάδι

Ο Δήμαρχος Βασίλης Κεγκέρογλου κράτησε σε αυτό το θέμα σταθερή και συνεπή στάση, όπως και την περίοδο 2009–2010, όταν ως βουλευτής στήριξε ενεργά τις κοινές διεκδικήσεις των τριών δήμων της περιοχής. Στέκεται σταθερά στο πλευρό του τόπου και επιμένει να τηρηθούν οι δεσμεύσεις της Πολιτείας.

Είναι απαράδεκτο ο εκλεγμένος εκπρόσωπος της περιοχής να μην έχει ενημερωθεί ούτε για το τι έγινε ούτε για το γιατί έγινε. Δεν πρόκειται για απλή παράλειψη. Είναι έλλειψη σεβασμού προς τον Δήμο και τους πολίτες του. Ο Δήμος δεν μπορεί να μαθαίνει από τους κατοίκους τι συμβαίνει στον τόπο του.

Προστασία με καταστροφή;

Η ανακοίνωση συνεργασίας του νέου αεροδρομίου Ηρακλείου με τον ΟΦΥΠΕΚΑ για την προστασία και ανάδειξη του φυσικού πλούτου της Κρήτης προκαλεί έντονη αγανάκτηση όταν τη συγκρίνουμε με όσα συμβαίνουν στην Αυλιώτικη Κεφάλα. Μόλις 2,5 χιλιόμετρα από το νέο αεροδρόμιο, μεγάλο μέρος του πρινοδάσους με τα αιωνόβια πουρνάρια καταστράφηκε πριν από λίγες εβδομάδες.

Η καταστροφή αυτή δεν δικαιολογείται με τίποτα. Ένας πολύτιμος φυσικός χώρος της Πεδιάδας, καταφύγιο για πουλιά και μικρά θηλαστικά, υπέστη σοβαρό πλήγμα. Καμία επίκληση της ανάπτυξης δεν αρκεί για να προσπεράσουμε όσα έγιναν, χωρίς εξηγήσεις, χωρίς απόδοση ευθυνών και χωρίς αποκατάσταση.

Κάτοικοι της περιοχής αναφέρουν ότι βλέπουν μηχανήματα της ΤΕΡΝΑ να εργάζονται στον χώρο και αποδίδουν στις εργασίες αυτές την καταστροφή και τη συνέχιση των επεμβάσεων. Η εταιρεία και οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να απαντήσουν δημόσια:

Ποιες εργασίες εκτελούνται και ποιος τις ενέκρινε; Με ποιους περιβαλλοντικούς όρους; Για ποια χρήση προορίζεται η έκταση; Και αφού ο λόφος τελικά δεν θα ταπεινωθεί, για ποιον λόγο συνεχίζεται η επέμβαση; Ποιος αναλαμβάνει την αποκατάσταση της ζημιάς;

Πριν από τις μεγαλόστομες δηλώσεις για την προστασία ολόκληρης της Κρήτης, ας προστατεύσουμε το περιβάλλον της περιοχής που σηκώνει το βάρος του νέου αεροδρομίου. Ας ξεκινήσουμε από εδώ. Δίπλα στο αεροδρόμιο!

Μια διεκδίκηση από πριν το 2010

Η Αυλιώτικη Κεφάλα αποτελεί παλιά και συγκεκριμένη διεκδίκηση της τοπικής κοινωνίας. Πριν ακόμη από το 2010, μόλις πληροφορηθήκαμε ότι η έκταση επρόκειτο να απαλλοτριωθεί, ζητήσαμε τη δημιουργία οικολογικού πάρκου αφιερωμένου στη χλωρίδα και την πανίδα της Κρήτης. Το αίτημα βρήκε ευνοϊκή ανταπόκριση από τους τότε αρμόδιους υπουργούς, στο πλαίσιο των ανταποδοτικών έργων και δράσεων για την περιοχή.

Οι τρεις δημοτικές αρχές, Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Θραψανού, διεκδικούσαμε από κοινού την προστασία του τόπου και ουσιαστικά οφέλη για τους κατοίκους. Στις διεκδικήσεις αυτές είχε ενεργό συμμετοχή ο τότε βουλευτής και σημερινός Δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας, Βασίλης Κεγκέρογλου.

Στις 12 Απριλίου 2009, οι τρεις δήμαρχοι, Χαράλαμπος Γιαννόπουλος, Μανώλης Σμυρνάκης και Μανώλης Λαδωμένος, απευθύναμε κοινό κατεπείγον υπόμνημα στον τότε υπουργό ΠΕΧΩΔΕ, αείμνηστο Γιώργο Σουφλιά. Ζητούσαμε ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στον σχεδιασμό, αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ολοκληρωμένα συνοδά έργα και θεσμοθετημένους ανταποδοτικούς πόρους.

Τον Μάρτιο του 2010 το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων ανακοίνωσε πανηγυρικά συγκεκριμένες δεσμεύσεις: πολεοδομικό σχεδιασμό, Αναπτυξιακό Πρόγραμμα με εξασφαλισμένους πόρους, Πρόγραμμα Άμεσων Ενεργειών πριν από τη λειτουργία του αεροδρομίου και έργα για τις οδικές συνδέσεις, τα λύματα, την αντιπλημμυρική προστασία και τη διαχείριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Με αυτές τις δεσμεύσεις ενημερώσαμε τους δημότες μας. Δεκαέξι χρόνια αργότερα, η απάντηση είναι απλή: δεν υλοποιήθηκε απολύτως τίποτα! Το κράτος είναι απόλυτα εκτεθειμένο απέναντι στους πολίτες της περιοχής μας.

Απαιτείται δημόσιος απολογισμός για το σύνολο των ανταποδοτικών: τι ακριβώς εκκρεμεί, ποιοι πόροι έχουν εξασφαλιστεί και πότε θα ολοκληρωθεί κάθε υποχρέωση.

Το οικολογικό πάρκο παραμένει επίκαιρο

Το 2018 επανέφερα δημόσια την πρόταση με άρθρο μου με τίτλο «Πολύτιμο ανταποδοτικό έργο». Ζητούσα ένα επισκέψιμο οικολογικό πάρκο που θα αναδείκνυε τον πλούτο της κρητικής φύσης, από τον έρωντα και το κρίταμο μέχρι το κρι-κρι. Να κατασκευαστεί από το κράτος σε συνεργασία με τον Δήμο και να αποδοθεί στον Δήμο για τη συντήρηση και τη λειτουργία του.

Τότε προειδοποιούσα για τον κίνδυνο υποβάθμισης του λόφου, καθώς προβλεπόταν ταπείνωσή του κατά περίπου είκοσι μέτρα. Σήμερα, αφού η ταπείνωση δεν θα πραγματοποιηθεί, η προστασία του φυσικού ανάγλυφου και της βλάστησης πρέπει να αποτελέσει τη βάση του σχεδιασμού.

Τα περίπου 660 στρέμματα της Αυλιώτικης Κεφάλας χρειάζονται σαφή προορισμό και θεσμική προστασία. Δεν θα αποδεχθούμε τη συνεχιζόμενη υποβάθμισή τους ούτε να αντιμετωπιστεί η έκταση ως διαθέσιμο οικόπεδο για οποιαδήποτε εκμετάλλευση.

Τι ζητούμε

Να σταματήσει αμέσως κάθε καταστροφική επέμβαση. Να προστατευτούν οι αρχαιολογικοί χώροι, η βλάστηση που απέμεινε και οι υπάρχουσες ελιές. Να καταγραφεί η ζημιά με επιστημονική αυτοψία, να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις φυσικής αναγέννησης και να εφαρμοστεί σχέδιο αποκατάστασης.

Στο άφυτο τμήμα της έκτασης να σχεδιαστεί το οικολογικό πάρκο, με σεβασμό στο οικοσύστημα και επιστημονική μέριμνα για την ανάδειξη και προστασία των ειδών. Με κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, διαδρομές σύνδεσης με τα χωριά και τους αρχαιολογικούς χώρους και δυνατότητα γνωριμίας των επισκεπτών με τα προϊόντα και τη γαστρονομία της περιοχής.

Παράλληλα, χρειάζεται παρακολούθηση του θορύβου, της ποιότητας του αέρα και των υπόγειων νερών, με ανοιχτά αποτελέσματα για όλους. Για όλα αυτά απαιτούνται κατοχύρωση της χρήσης της έκτασης, χρηματοδότηση, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και απόδοσή της στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας.

Όλη η κοινωνία ενωμένη

Ο Δήμος και ο Δήμαρχος Βασίλης Κεγκέρογλου συνεχίζουν τη διεκδίκηση. Είμαστε ενεργά μαζί τους και καλούμε πολίτες, συλλόγους και φορείς να στηρίξουν ενωμένοι την προστασία της περιοχής μας και την υλοποίηση των δεσμεύσεων της Πολιτείας.

Η διεκδίκησή μας δεν θα σταματήσει μέχρι να αποδοθεί ο χώρος στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας και να κατοχυρωθεί ο προορισμός του ως χώρου προστασίας της φύσης, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και κοινωφελούς χρήσης.

Η νέα συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ θα κριθεί στην πράξη: με άμεση αυτοψία στην Κεφάλα, προστασία της έκτασης και ουσιαστική συμβολή στην αποκατάσταση και στο οικολογικό πάρκο.

Η κοινωνία μας αναμένει την εφαρμογή του συνόλου των ανταποδοτικών που το κράτος ανακοίνωσε το 2010. Οι δεσμεύσεις αυτές παραμένουν απαίτηση του τόπου.

Η σιωπή δεν θα κάνει το θέμα να ξεχαστεί. Η προστασία του φυσικού πλούτου της Κρήτης πρέπει να αποδειχθεί πρώτα εδώ, εκεί όπου ήδη πληγώθηκε.

Στην Αυλιώτικη Κεφάλα. Δίπλα στο αεροδρόμιο.

Χαράλαμπος Γιαννόπουλος

τ. Δήμαρχος Αρκαλοχωρίου